زندگینامه اسامه بن لادن

اُسامه بن محمد بن عوض بن لادِن (۱۹۵۵ یا ۱۹۵۷[۲] در ریاض، عربستان سعودی – ۲ مه ۲۰۱۱، آبیتآباد، پاکستان) یکی از اعضای خاندان بن لادن و بنیانگذار و رهبر گروه تروریستی القاعده بود.

اسامه بن لادن در ارتباط با حملات تروریستی بسیاری در سرتاسر جهان از جمله بمبگذاریهای ۷ اوت ۱۹۹۸ در سفارتخانههای آمریکا در دارالسلام (تانزانیا) و نایروبی (کنیا)، حمله به کشتی جنگی یواساس کول (USS Cole) و حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به مرکز تجارت جهانی و پنتاگون تحت تعقیب پلیس فدرال آمریکا قرار داشت.[۳] وی در تاریخ ۲ مه[۴] ۲۰۱۱ توسط ارتش ایالات متحده آمریکا در پاکستان کشته شد.[۵]

اوان زندگی

اسامه بن عوض بن لادن در ریاض، پایتخت عربستان سعودی زاده شد.[۶] طبق منابع مختلف؛ گمان میرود او در سال ۱۹۵۵ یا ۱۹۵۷ زاده شدهباشد.[۲] خود وی در مصاحبهای در سال ۱۹۹۸ تاریخ تولدش را ۱۰ مارچ ۱۹۵۷ یاد کردهاست.[۷]

او فرزند محمد بن عوض بن لادن، میلیاردری در صنعت ساختمان با ارتباطاتی با خاندان سلطنتی سعودی و دهمین همسر اش، حمیده العطاس بود. خانواده بن لادن ۵ میلیارد دلار از صنعت ساختمان سازی به دست آوردند که اسامه بعداً ۲۵-۳۰ میلیون دلار آن را به ارث برد.[۸]

بن لادن همچون یک مسلمان معتقد وهابی پرورش یافت.[۹] او بین ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۶ به مدرسه نمونه الثغر که سکولار و برای طبقه نخبگان بود پیوست.[۱۰] او در دانشگاه ملک عبدالعزیز اقتصاد و مدیریت کسب و کار تحصیل کرد. و مدرکی در مدیریت عمومی[۱۱] در ۱۹۸۱ یا مدرکی در مهندسی عمران در ۱۹۷۹ گرفت[۱۲]. یک منبع او را سختکوش می خواند[۱۳] و دیگری می گوید او پیش از اخذ مدرک در سال سوم دانشگاه را ترک کرد.[۱۴] در دانشگاه، بزرگترین علاقه بن لادن مذهب بود و او هم در تفسیر قرآن و جهاد و کارهای عام المنفعه فعال بود.[۱۵] دیگر علایق او سرودن شعر[۱۶]، مطالعه بود و گفته شده آثار فیلدمارشال برنارد مونتگومری و شارل دو گل را دوست داشته است. به فوتبال علاقه داشت و دوست داشت سانتر فوروارد بازی کند و هوادار باشگاه آرسنال بود.[۱۷]

زندگی شخصی

او در ۱۹۷۶، در ۱۷ سالگی با نجوا غانم در لاذقیه، سوریه ازدواج کرد.[۱۸] او بعداً ۴ بار دیگر ازدواج کرد و دو بار طلاق گرفت. او بین ۲۰ تا ۲۶ فرزند داشت.[۱۹]

روزنامهٔ الشرق الاوسط در ۲ ژانویه ۲۰۱۰ نوشت که یکی از همسران بن لادن به نام خیریه (ام حمزه) به همراه یک دختر و پنج پسر بن لادن به همراه تعداد دیگری از خانوادهٔ او از سال ۲۰۰۱ یعنی از زمان حملهٔ آمریکا به افغانستان در مجتمعی مسکونی در اطراف تهران در حبس خانگی بودهاند. این روزنامه به نقل از عروس بن لادن که او نیز در ایران به سر میبردهاست نوشت که خانوادهٔ بن لادن زندگی مرفه و خوبی در ایران داشتهاند و در خانه از امکاناتی نظیر باغ و استخر و رایانه برخوردار بودهاند، اگرچه به اینترنت دسترسی نداشتهاند و از هرگونه تماس با خارج و ارسال اخبارشان منع شدهاند. عروس بن لادن از محمود احمدینژاد به خاطر برخورد خوب مقامات ایرانی با فرزندان بن لادن تشکر کرد.[۲۰] در دسامبر ۲۰۰۹ رسانهها خبر دادند که دختر بن لادن به نام «امان» یا «ایمان» در جریان یک برنامهٔ خرید که هر شش ماه یک بار از سوی مقامات امنیتی ایران برای آنان تدارک دیده میشود موفق به فرار شده و به سفارت عربستان سعودی پناهنده شدهاست. پس از چند روز یکی از پسران بن لادن به نام «بکر» نیز موفق به فرار و پناهندگی به سفارت عربستان و سپس خروج از ایران با کمک سفارت عربستان سعودی شد.[۲۱] دو پسر دیگر بن لادن به نامهای «عمر» و «عبدالله» که در خارج از ایران به سر میبرند نیز این ماجرا را تایید کردند. «عمر بن لادن» از مقامات ایران خواست که به خانوادهٔ بن لادن اجازه دهند که از ایران خارج شده و به سوریه یا قطر بروند.[۲۲] تا پیش از این ماجرا، مقامات ایران وجود هر یک از خانوادهٔ بن لادن در ایران را تکذیب میکردند. اما بعد از افشای این جریان، مقامات رسمی وزارت خارجه، موضوع حضور دراز مدت خانوادهٔ بن لادن در ایران را تایید کردند.[۲۳]

پدر او در ۱۹۶۷ در یک سانحه هوایی در عربستان وقتی خلبان آمریکایی هنگام فرود اشتباه کرد کشته شد[۲۴]. بزرگترین برادر ناتنی بن لادن سالم بن لادن ، رییس بعدی خاندان بن لادندر ۱۹۸۸ در نزدیکی سن آنتونیو، تگزاس در آمریکا وقتی یک هواپیما را به خطوط برق زد درگذشت.[۲۵]

اسامه بن لادن دستور اولین عملیات انتحاری را برای ترور رهبر کل جبهه متحد افغانستان بر ضد طالبان یعنی احمد شاه مسعود را صادر کرد.

نامهای مستعار

برخی از نامهای مستعار وی عبارتاند از :

شیخ اسامه بن لادن

شاهزاده

شیخ

مجاهد شیخ

ابو محمد

پیامها

در ۱۵ ژانویه ۲۰۰۹، در خلال جنگ غزه پیام صوتی از وی در وبگاه شبکه خبری الجزیره منتشر شد که مخاطبان را به جهاد و مبارزه علیه اسرائیل و آزادی نوار غزه از دست ارتش اسرائیل فرا میخواند.[۲۶]

تعقیب بینالمللی

اسامه بن لادن در ارتباط با حملات تروریستی بسیاری در سرتاسر جهان از جمله بمب گذاریهای ۷ اوت ۱۹۹۸ در سفارتخانههای آمریکا در دارالسلام (تانزانیا) و نایروبی (کنیا)، حمله به کشتی جنگی یواساس کول (USS Cole)، حمله ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به مرکز تجارت جهانی و پنتاگون تحت تعقیب پلیس فدرال آمریکا قرار داشت.[۳]

در ژانویه ۲۰۱۰ وزرات خارجه آمریکا عکسی بازسازی شده را منتشر کرد که تصویر بن لادن را بصورت یک فرد مسن با تغییرات ظاهری احتمالی نشان میدهد.[۲۷]

مرگ

در تاریخ ۱ مه (۲ مه به ساعت محلی پاکستان) ۲۰۱۱ میلادی، باراک اوباما، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که یک گروه کوچک از یگان فوق ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا طی عملیاتی اسامه بن لادن، بنیانگذار و رهبر گروه القاعده و عامل حملات یازده سپتامبر را در یک ویلا در پاکستان کشتهاند. وی اضافه کرد که هماکنون جسد اسامه بن لادن در اختیار آمریکا است.[۵] بنا به گفته مقامات رسمی ایالات متحده، این عملیات توسط ۲۰-۲۵ تکاور یگان فوق ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا تحت فرماندگی ستاد مشترک عملیات ویژه و با همکاری سیا حمله انجام پذیرفت. این افراد به وسیلهٔ ۲ هلیکوپتر به مخفیگاه بن لادن حلمه کردند، که طی آن وی و همرانش کشته شدند. این عملیات هیچ کشته یا زخمی برای نیروهای آمریکا نداشت.[۲۸] طبق اظهارات مقامات آمریکایی این عملیات بدون اطلاع مقامات پاکستانی انجام شدهاست.[۲۹] همچنین گزارش شدهاست بعضی از مردم در پاکستان از ورود بدون اطلاع ارتش آمریکا به خاک این کشور شوکه شدهاند.[۳۰] محل عملیات در چند کیلومتری آکادمی نظامی پاکستان در کاکول(پاکستان) بودهاست.[۳۱] اوباما، در کنفرانس خبری خود گفت که نیروهای آمریکا «مراقب زخمی نشدن مردم غیرنظامی بودند.»[۳۲] همچنین خبرها از کشته شدن ۳ مرد و یک زن همراه بن لادن خبر میدهند. این زن در حالی کشته شده بود که «توسط ستیزهجویان مرد به عنوان سپر انسانی استفاده میشد».[۲۹] دیانای جسد بن لادن با نمونهٔ گرفته شده از جسد خواهر وی مقایسه شد.[۳۳] این آزمایش هویت وی را تایید کرد.[۳۴] به گفته مقامات آمریکایی جسد بن لادن پس از انتقال، با رعایت طبق سنتهای اسلامی به دریا انداخته شد.[۳۵][۳۶] یکی از مقامات آمریکا در این زمینه گفت:«پیدا کردن کشوری که مایل به پذیرفتن باقی ماندهٔ این تروریست تحت تعقیب باشد، کار دشواری بود» ولی این دلیل از سوی بیشتر صاحبنظران پذیرفته نشد و هنوز به کشته شدن او شک دارند.[۳۷]

اما روایت یک شاهد عینی دست اول که شاهد کشته شدن اسامه بنلادن به دست یگان ویژه نیروی دریایی آمریکا بوده است، تضادهای آشکاری با روایتهای رسمی مقامات آمریکا از کشته شدن وی دارد.

«مت بیسونت» یکی از تکاوران سابق یگان ویژه نیروی دریایی آمریکا در کتابی به نام «روزی که آسان نبود» که هفته آینده با نام مستعار وی (مارک اوون) به چاپ خواهد رسید شرح داده است بنلادن علیرغم اینکه تهدیدی در بر نداشت به قتل رسید.[۳۸]

جستارهای وابسته

القاعده

ایمن الظواهری

ابو مصعب زرقاوی

ابوحمزه المهاجر